Kapıyı Kapatınca Ne Oluyor?
Kapı kapandığında köpeğimiz bizi mi bekliyor, kedimiz bütün günü uyuyarak mı geçiriyor? Evde yalnız kalmanın hayvanlar üzerindeki etkilerini, ayrılık kaygısının belirtilerini ve can sıkıntısıyla arasındaki farkları inceliyoruz. Güvenli bir ev düzeninden kademeli yalnız kalma egzersizlerine kadar onların biz yokken de iyi hissetmelerinin yollarını araştırıyoruz.
EVDE YALNIZKapı kapandığında köpeğimiz bizi mi bekliyor, kedimiz bütün günü uyuyarak mı geçiriyor? Evde yalnız kalmanın hayvanlar üzerindeki etkilerini, ayrılık kaygısının belirtilerini ve can sıkıntısıyla arasındaki farkları inceliyoruz. Güvenli bir ev düzeninden kademeli yalnız kalma egzersizlerine kadar onların biz yokken de iyi hissetmelerinin yollarını araştırıyoruz.
Biz evden çıkıyoruz. Peki onlar geride nasıl bir gün geçiriyor? Köpeklerimizin kapı önünde beklediği, kedilerimizin bütün günü uyuyarak geçirdiği fikrine alışığız. Oysa evde yalnız kalmak her hayvan için aynı anlama gelmiyor. Ayrılık kaygısından can sıkıntısına, rutinlerden küçük alıştırmalara kadar kapının diğer tarafındaki dünyaya bakıyoruz.
Patikolik Magazine · Sayı 01Bu yazı Birlikte Yaşamanın İncelikleri sayısında yer alıyor.Dijital sayıyı aç ve dosyanın tamamını keşfet.Sabah saat sekiz kırk beş.
Kahveniz bitmiş, çantanızı hazırlamışsınız. Ayakkabılarınızı giyerken köpeğiniz sizi izliyor. Anahtarlarınızı aldığınız anda yerinden kalkıyor.
Kedinizse koltuğun üzerinde uyuyor gibi görünüyor. Ama o da gözlerini aralamış, evde bir şeylerin değişmek üzere olduğunu fark etmiş olabilir.
Kapıya yöneliyorsunuz.
Köpeğiniz peşinizden geliyor. Kediniz başını kaldırıyor.
“Akşam görüşürüz,” diyorsunuz.
Kapı kapanıyor.
Sonra ne oluyor?
Köpeğiniz gerçekten saatlerce kapının önünde mi bekliyor? Kediniz siz yokken özgürlüğünün tadını mı çıkarıyor? Yoksa ikisinin de sizin hiç bilmediğiniz bir gündelik hayatı mı var?
Bir kamera yerleştirip izleseniz muhtemelen şaşıracağınız şeyler göreceksiniz.
Bazı köpekler kısa bir süre çevreyi kontrol edip yataklarına dönüyor. Bazı kediler pencerenin önüne geçip dışarıyı izliyor. Bazılarıysa evde yalnız kalmakta ciddi biçimde zorlanıyor.
Çünkü hayvanlarla yaşamaya dair en büyük yanılgılarımızdan biri şu:
Biz evde olmadığımızda onların ne hissettiğini bildiğimizi sanıyoruz.
Köpeğiniz anahtar sesinden neden etkileniyor?
Köpekler gündelik hayatımızdaki küçük işaretleri öğrenme konusunda oldukça başarılı.
Sabah belirli bir saatte kalkmanız, ayakkabılarınızı giymeniz, çantanızı almanız ya da anahtarların çıkardığı ses zaman içinde bir örüntü oluşturabilir.
Bu işaretlerin ardından genellikle evden ayrılıyorsanız köpeğiniz de bunları ayrılığın habercisi olarak öğrenebilir.
Bazı köpekler için bu durum sıradan bir rutin.
Siz hazırlanırken koltuğuna gider, birkaç dakika sonra ev sessizleştiğinde uyumaya başlar.
Bazıları içinse ayrılığın habercisi olan hareketler yoğun bir huzursuzluğu tetikleyebilir.
Siz henüz kapıya ulaşmadan evin içinde dolaşmaya, solumaya, ses çıkarmaya veya peşinizden ayrılmamaya başlayabilir.
Böyle durumlarda sorun yalnızca evde tek başına kalmak değildir. Ayrılma ihtimalinin kendisi bile stres yaratıyor olabilir.
Ancak her kapıya kadar takip eden köpeğin ayrılık kaygısı yaşadığını düşünmek doğru değil.
Bazı köpekler insanları takip etmeyi sever. Bazıları sizinle dışarı çıkacağını umar. Bazılarıysa yalnızca meraklıdır.
Belirleyici olan, ayrılık gerçekleştiğinde köpeğin nasıl davrandığı ve ne kadar sürede sakinleşebildiğidir.
Ayrılık kaygısı mı, can sıkıntısı mı?
Eve döndüğünüzde parçalanmış bir terlikle karşılaştınız.
İlk aklınıza gelen şey ne?
Köpeğinizin size kızdığı mı?
Yalnız kaldığı için sıkıldığı mı?
Yoksa ayrılık kaygısı yaşadığı mı?
Aslında tek bir terlikten bunların hiçbirini kesin olarak anlayamayız.
Köpeklerde ayrılıkla ilişkili davranış sorunları farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Bazı hayvanlar belirli bir insandan ayrıldıklarında yoğun stres yaşar. Bazıları genel olarak yalnız kalmakta zorlanır. Bazılarıysa yeterli hareket ve zihinsel uyarım bulamadıkları için nesnelerle ilgilenmeye başlar.
Bazen de evin dışından gelen sesler, kapı zili veya başka çevresel uyaranlar davranışı tetikler.
Burada önemli ipuçlarından biri zamanlama.
Ayrılıkla bağlantılı yoğun kaygı yaşayan köpeklerde belirtiler bazen evden çıkmadan hemen önce veya ayrılığın ilk dakikalarında başlayabilir.
Can sıkıntısı ya da karşılanmamış etkinlik ihtiyaçlarıyla ilişkili davranışlarsa daha farklı zamanlarda ortaya çıkabilir.
Fakat bu ayrım tek başına tanı koydurmaz.
Aynı köpekte hem ayrılıkla ilgili kaygı hem de yetersiz zihinsel uyarım bulunabilir.
Üstelik evde tuvalet kazaları, huzursuzluk veya ses çıkarma gibi davranışlar ağrı, idrar yolu hastalıkları ve başka sağlık sorunlarıyla da ilişkili olabilir.
Bu nedenle her istenmeyen davranışın arkasında aynı nedenin bulunduğunu varsaymamak gerekiyor.
Bir kamera, sandığınızdan daha fazlasını anlatabilir
Köpeğinizin yalnız kaldığında ne yaptığını anlamanın en yararlı yollarından biri, evde bulunmadığınız kısa bir dönemi kaydetmek.
Bunun için pahalı bir güvenlik sistemi gerekmiyor.
Temel bir ev kamerası bile yeterli olabilir.
Kamerayı köpeğinizin en sık bulunduğu alanı ve mümkünse kapıyı görecek şekilde konumlandırın. Kabloların ve cihazın hayvanın ulaşamayacağı güvenli bir yerde olmasına dikkat edin.
Sonra yalnızca ne yaptığına değil, davranışlarının ne zaman başladığına da bakın.
Siz çıktıktan hemen sonra kapıda bekleyip birkaç dakika içinde yatağına mı dönüyor?
Yoksa sürekli kapıya yöneliyor, evin içinde dolaşıyor, yoğun biçimde soluyor veya uzun süre ses çıkarmaya devam mı ediyor?
Özellikle kapı ve pencerelere yönelen yoğun tırmalama, kaçmaya çalışma, aşırı salya, huzursuz dolaşma, tekrarlayan havlama ya da uluma ayrılık stresi açısından değerlendirilmesi gereken işaretler olabilir.
Bazı köpeklerde stres çok daha sessiz yaşanabilir. Uzun süre hareketsiz durmak veya normalde sevdiği yiyeceklerle hiç ilgilenmemek de bağlama göre önem taşıyabilir.
Kayıtları bir veteriner hekime veya davranış uzmanına göstermek, yalnızca evde gördüğünüz sonuçları anlatmaktan daha yararlı olabilir.
Ama kameranın amacı köpeği uzaktan sürekli kontrol etmek değil.
Onun biz yokken nasıl hissettiğine dair daha doğru bilgiler edinmek.
Peki kediler? Onlar gerçekten yalnızlığı seviyor mu?
Kedilerle ilgili yıllardır tekrarlanan bir düşünce var:
“Kediler zaten yalnızlığı sever.”
Bu cümlede bir miktar gerçeklik payı olsa da bütün kedileri açıklamıyor.
Kediler köpeklerden farklı sosyal ve çevresel ihtiyaçlara sahip. Birçoğu kendi başına zaman geçirmekte rahat olabilir. Ancak bu, insanlarla bağ kurmadıkları veya uzun süre yalnız kalmanın onlara hiçbir etkisi olmadığı anlamına gelmez.
Özellikle alışılmış rutinin değişmesi, evdeki sosyal etkileşimin azalması veya yeterince uyarıcı bir ortam bulunmaması bazı kedilerin davranışlarını etkileyebilir.
Sabahları sizinle oynayan, belirli saatlerde mama yiyen ve günün belli bölümünü yanınızda geçiren bir kedi için bu düzenin aniden değişmesi önemli olabilir.
Örneğin uzun süre evden çalıştıktan sonra her gün ofise gitmeye başladığınızı düşünün.
Kedinizin gün içinde alıştığı etkileşimler bir anda azalıyor.
Bu değişiklik bazı kedilerde fark edilmeyebilir. Bazılarında ise ses çıkarma, aktivite, uyku veya beslenme düzeninde değişiklikler görülebilir.
2020 yılında PLOS ONE dergisinde yayımlanan bir anket araştırması, kedilerde ayrılıkla ilişkili sorunların incelenmeye değer olduğunu gösterdi. Ancak bu çalışma, her kedi davranışının ayrılık kaygısıyla açıklanabileceği anlamına gelmiyor.
Kedilerde gerçek ayrılık kaygısı, köpeklerde görülen örüntülerle aynı şekilde ele alınmamalı. Rutin değişikliği, can sıkıntısı, çevresel stres ve tıbbi nedenler de dikkatle değerlendirilmeli.
Kısacası kediniz evde tek başına kalabiliyor olabilir.
Ama bu, onun ihtiyaçlarının siz evden çıktığınız anda sona erdiği anlamına gelmez.
Kediniz sizi özlüyor mu, yoksa rutini mi bozuldu?
Eve geldiğinizde kediniz normalden daha fazla miyavlıyor.
Bütün gün yalnız kaldığı için mi?
Belki.
Ama tek olasılık bu değil.
Mama saatinin değişmesi, oyun beklentisi, kapalı bir odaya erişememesi veya evdeki başka bir değişiklik de aynı davranışa yol açabilir.
Benzer şekilde eve geldiğinizde kedinizin çok hareketli olması, bütün gün üzüntü içinde beklediğinin kanıtı değil.
Günün önemli bölümünü uyuyarak geçirmiş ve siz geldiğinizde yeniden etkinleşmiş olabilir.
Bu yüzden kedinizin normal davranışlarını tanımak önemli.
Her zaman nasıl uyur? Mama saatlerinde nasıl davranır? Tuvalet düzeni nasıldır? İnsanlarla ne zaman etkileşime girmek ister?
Ani ve belirgin değişiklikler varsa bunu yalnızca psikolojik bir mesele olarak değerlendirmeyin.
Özellikle iştahsızlık, idrar yapma alışkanlıklarında değişiklik, aşırı yalanma, saklanma veya sürekli huzursuzluk gibi durumlarda veteriner hekim kontrolü gerekir.
Bazen davranış, hayvanın bedeninde olup bitenlerin ilk habercisidir.
Yalnız kalmayı öğrenmek mümkün mü?
Köpeklerin tek başına zaman geçirmeye alışması, çoğu durumda kademeli bir öğrenme süreci gerektirir.
Ancak burada çok önemli bir ayrım var.
Yalnız kalmaya alışmak ile yoğun kaygıya dayanmak zorunda bırakılmak aynı şey değil.
Yavru bir köpeği ilk günden saatlerce evde bırakıp zamanla alışacağını düşünmek doğru bir yaklaşım değil.
Benzer şekilde ciddi ayrılık kaygısı yaşayan bir köpeğin ağlamasını veya havlamasını görmezden gelerek sorunun kendiliğinden çözülmesini beklemek de kaygıyı ağırlaştırabilir.
Amaç köpeğin korkmasına rağmen yalnız kalmaya devam etmesini sağlamak değil; ayrılığın onun için güvenli ve sıradan bir deneyim hâline gelmesini desteklemek.
Bunun için olumlu pekiştirmeye ve kademeli alıştırmaya dayanan yöntemler kullanılabilir.
Aşağıdaki egzersizler, henüz yoğun ayrılık stresi yaşamayan bir köpeğe yalnız kalma becerisi kazandırmak için başlangıç sağlayabilir.
Belirgin panik, kendine zarar verme veya şiddetli ayrılık kaygısı varsa süreç veteriner hekim ve yetkin bir davranış uzmanıyla planlanmalıdır.
Adım adım yalnız kalma egzersizleri
1. Önce evde kendi başına dinlenmeyi öğrenmeli
Köpeğiniz siz mutfaktayken salonda rahatça dinlenebiliyor mu?
Yoksa her hareketinizi takip etmek zorunda mı hissediyor?
İlk çalışma, siz hâlâ evdeyken başlayabilir.
Köpeğiniz için sessiz, rahat bir dinlenme alanı oluşturun. Kendi isteğiyle bu alana yerleştiğinde sakin davranışını ödüllendirin.
Zamanla siz aynı odada farklı işler yaparken onun dinlenmeye devam etmesine fırsat tanıyın.
Burada hedef köpeğinizin size yaklaşmasını engellemek veya ilgi istemesini cezalandırmak değil.
Sizinle sürekli etkileşim hâlinde olmadan da rahat hissedebilmesini desteklemek.
2. Kısa mesafelerle başlayın
Köpeğiniz yanınızdayken sakin kalabiliyorsa odanın başka bir noktasına yürüyün.
Birkaç adım uzaklaşın, sonra geri dönün.
Köpeğiniz rahat kaldığı sürece hareketlerinizi çeşitlendirebilirsiniz.
Başlangıçta gözden kaybolmanız bile gerekmiyor.
Amaç çok kısa ayrılıkların olağan deneyimler olduğunu öğrenmesi.
Köpeğiniz hemen huzursuzlanıyorsa mesafeyi azaltın.
3. Kapıdan kısa süreli ayrılma
Bu aşamada odadan çıkıp çok kısa süre sonra geri dönebilirsiniz.
İlk denemeler bazı köpekler için yalnızca bir veya birkaç saniye olabilir.
Kapı kapanır, siz kısa süre sonra geri dönersiniz.
Önemli olan köpeğin bu süre boyunca rahat kalabilmesi.
Eğer ilk saniyelerde yoğun biçimde havlıyor, kapıyı tırmalıyor veya panik belirtileri gösteriyorsa egzersiz onun için henüz fazla zor olabilir.
Bir önceki aşamaya dönün.
Süreyi her denemede artırmak zorunda değilsiniz. Bazen daha kısa, bazen aynı uzunlukta tekrarlar yapmak da yararlı olabilir.
4. Evden çıkış işaretlerini sıradanlaştırın
Bazı köpekler yalnızca ayrılığın kendisinden değil, ona eşlik eden işaretlerden de etkilenir.
Anahtar sesleri, ayakkabılar, mont, çanta…
Davranış uzmanları bazı durumlarda bu işaretlerin kaygı yaratmayan koşullarda tekrar tekrar sunulmasını içeren alıştırmalar kullanır.
Örneğin anahtarlarınızı alıp hiçbir yere gitmeden masaya bırakabilirsiniz.
Montunuzu giyip birkaç dakika sonra çıkarabilirsiniz.
Ancak köpeğiniz yalnızca bu hareketleri gördüğünde bile yoğun kaygı yaşıyorsa rastgele tekrarlarla ilerlemeyin. Böyle durumlarda kişiselleştirilmiş bir davranış planı gerekir.
5. Evden kısa süreli çıkışları deneyin
Köpeğiniz evin içinde sizden ayrılmaya rahatça alıştıktan sonra kısa dışarı çıkma denemelerine geçebilirsiniz.
Başlangıçta yalnızca kapının dışına çıkıp hemen geri dönmeniz yeterli olabilir.
Kamera aracılığıyla davranışlarını gözlemleyebilirsiniz.
Köpeğiniz sakin kalabildiği ölçüde süreyi yavaşça artırın.
Birkaç saniyeden birkaç dakikaya geçmek bazı hayvanlar için kolay, bazıları için oldukça zor olabilir.
Sabit bir gün sayısı veya herkes için geçerli bir eğitim takvimi yok.
İlerleme ölçütü saatin gösterdiği süre değil, köpeğinizin o süre boyunca rahat kalabilmesi.
6. Gündelik yaşamı yavaşça kurun
Çok kısa ayrılıklar rahat geçmeye başladığında günlük yaşamınıza benzer denemeler yapabilirsiniz.
Ayakkabılarınızı giyin, dışarı çıkın, kısa bir işinizi halledin ve geri dönün.
Ancak köpeğinizin öğrendiğinden daha uzun ayrılıkları bir anda uygulamak, süreci zorlaştırabilir.
Özellikle ciddi ayrılık sorunu yaşayan bir köpek için eğitim döneminde uzun süre yalnız kalmayı önlemek gerekebilir.
Aile üyelerinden, güvendiğiniz bir bakıcıdan veya uygun bir gündüz bakım hizmetinden yardım almak bu yüzden önemli olabilir.
Başarılı alıştırmanın amacı köpeğin bütün gün yalnızlığa dayanması değil, onun kaldırabildiği sürelerde rahat ve güvende kalmasıdır.
Evde bırakılan oyuncaklar gerçekten işe yarıyor mu?
Köpeğinizin yalnız kaldığında oyalanması için içine mama yerleştirilmiş oyuncaklar hazırlayabilirsiniz.
Kediniz içinse güvenli oyuncaklar, tırmalama alanları, pencere önü platformları veya yiyecek bulmacaları düşünülebilir.
Bunlar çevresel zenginleştirmenin yararlı parçaları olabilir.
Ama önemli bir ayrıntıyı gözden kaçırmayın.
Şiddetli ayrılık kaygısı yaşayan bir köpek, normalde çok sevdiği mamaya bile dokunmayabilir.
Çünkü o anda önceliği oyun oynamak değil, yoğun stresle başa çıkmaktır.
Bu yüzden köpeğiniz yalnızken hiçbir ödül veya oyuncakla ilgilenmiyorsa onu daha heyecan verici bir ürünle ikna etmeye çalışmak yerine davranışın nedenini anlamaya odaklanın.
Ayrıca hayvanlar yalnızken bırakılan oyuncakların güvenli olması gerekir.
Koparılabilecek küçük parçalar, yutulabilecek ipler, kırılabilecek plastikler ve daha önce kullanılmamış riskli oyuncaklar gözetimsiz bırakılmamalı.
Kediler için olta oyuncakları ve uzun ipli ürünler de yalnız kalırken uygun olmayabilir.
Ve unutmayın: Oyuncak, insan etkileşiminin, egzersizin veya davranış tedavisinin yerine geçen sihirli bir çözüm değil.
Köpeğinizi eve hapsetmek çözüm olabilir mi?
Bazı hayvan sahipleri yalnız kalan köpeğin eşyaları parçalamaması için onu küçük bir alana veya kafese kapatmayı tercih ediyor.
Ancak ayrılıkla ilişkili yoğun kaygı yaşayan köpeklerde bu yaklaşım riskli olabilir.
Bazı köpekler uygun biçimde alıştırıldıkları, gönüllü kullandıkları korunaklı bir alanda rahat hissedebilir.
Fakat kapalı bir yerde paniğe kapılan köpek, çıkmaya çalışırken kendisini yaralayabilir.
Dolayısıyla kapalı bir alan kullanmak, ayrılık kaygısını otomatik olarak çözmez.
Önce hayvanın o alanda gerçekten rahat olup olmadığı değerlendirilmeli.
Köpeğiniz kapıya saldırıyor, kendisini yaralıyor veya yoğun biçimde kaçmaya çalışıyorsa onu daha sıkı kapatmak yerine uzman desteğiyle güvenli bir düzen kurulmalıdır.
Güvenli alan, hayvanın kendisini güvende hissettiği alandır; yalnızca kaçamayacağı alan değil.
Kediler için evde yalnız kalma düzeni
Kedilerin yalnızlıkla ilişkili ihtiyaçları köpeklerden farklı değerlendirilmelidir.
Çoğu kedi için evde öngörülebilir bir rutin ve doğal davranışlarını gerçekleştirme fırsatları önemlidir.
Örneğin evden çıkmadan önce kısa bir olta oyunu oynayabilirsiniz.
Kedinizin avı takip etme ve yakalama davranışını kullanabildiği bu etkinlikten sonra uygun bir öğün sunmak, günlük rutinine katkıda bulunabilir.
Evde farklı dinlenme noktaları, tırmalama yüzeyleri, güvenli saklanma alanları ve yükseğe çıkma fırsatları bulunması da yararlıdır.
Kedinizin kullanmayı sevdiği bir yiyecek bulmacası, günlük mama porsiyonunun bir bölümünü daha etkin biçimde tüketmesini sağlayabilir.
Ancak bu tür ürünleri gözetimsiz bırakmadan önce güvenli biçimde kullandığından emin olun.
Bir diğer önemli konu su ve tuvalet erişimi.
Kediniz evde yalnızken suya ve temiz kum kabına rahatça ulaşabilmeli. Özellikle birden fazla kedinin yaşadığı evlerde temel kaynakların paylaşımı stres yaratmayacak şekilde düzenlenmeli.
Uzun süre evde bulunmayacaksanız kedinizin yalnızca mamasının yeterli olmasıyla yetinmeyin.
Onu kontrol edecek, gerektiğinde sağlık veya güvenlik sorunlarını fark edebilecek güvenilir bir insanın bulunması da önemli.
Günde sekiz saat yalnız kalabilirler mi?
Bu sorunun cevabı bir sayıdan ibaret değil.
Bir köpeğin ne kadar süre rahatça yalnız kalabileceği; yaşına, sağlığına, tuvalet ihtiyacına, eğitimine, mizacına ve önceki deneyimlerine göre değişir.
Dogs Trust, yalnız kalmaya alışmış ve rahat bir yetişkin köpek için genel olarak dört saati aşmamayı öneriyor. Daha uzun ayrılıklarda birinin uğrayıp köpeğin ihtiyaçlarını karşılamasını tavsiye ediyor.
Bu, bütün köpeklerin dört saat yalnız kalabildiği veya dört saat dolana kadar sorun yaşanmayacağı anlamına gelmiyor.
Bir yavru, yaşlı veya sağlık sorunu bulunan köpek çok daha sık desteğe ihtiyaç duyabilir.
Ayrılık kaygısı yaşayan bir köpekse birkaç dakika içinde bile yoğun stres yaşayabilir.
Kedilerde de tek bir güvenli yalnız kalma süresi bütün bireyler için geçerli değildir.
Sağlıklı, yetişkin ve ev ortamına alışkın bir kedi kendi başına zaman geçirebilir. Ancak uzun ayrılıkları yalnızca mama ve su bırakarak planlamak doğru değil.
Yaş, sağlık, ilaç kullanımı, sosyal ihtiyaçlar ve evin güvenliği hesaba katılmalı.
Asıl soru şu olmalı:
“Onu ne kadar süre yalnız bırakabilirim?” yerine “Ben yokken bütün ihtiyaçları karşılanıyor mu?”
İkinci bir hayvan sahiplenmek yalnızlık sorununu çözer mi?
Köpeğiniz yalnız kalamıyor diye ikinci bir köpek sahiplenmeyi düşündünüz mü?
Veya kediniz sıkılmasın diye yanına bir kedi daha getirmeyi?
Bu fikir kulağa oldukça güzel geliyor.
Ama her zaman işe yaramıyor.
Bir köpeğin ayrılık kaygısı belirli bir insanın yokluğuyla ilişkiliyse yanında başka bir hayvan bulunması sorunu çözmeyebilir.
Hatta eve yeni gelen hayvanın ihtiyaçları ve alışma süreci, mevcut sorumlulukları artırabilir.
Kedilerdeyse yeni bir kedinin gelişi sosyal uyum sorunlarına ve kaynak rekabetine yol açabilir.
Bazı hayvanlar birlikte yaşamaktan gerçekten hoşlanır. Bazılarıysa kendi alanını paylaşmayı tercih etmez.
Bu yüzden ikinci bir hayvan sahiplenmek, mevcut hayvanın davranış sorununa yönelik bir tedavi yöntemi gibi düşünülmemeli.
Yeni bir canlıyı aileye katmak, her iki hayvan için de uzun vadeli ve bağımsız bir sorumluluktur.
Eve döndüğünüzde sizi bir sürpriz bekliyorsa…
Yerde parçalanmış bir yastık, devrilmiş bir saksı veya beklenmedik bir tuvalet kazası.
Bütün günün yorgunluğuyla eve döndüğünüzde bunlarla karşılaşmak elbette zor.
Ama köpeğinizi veya kedinizi cezalandırmak çözüm değil.
Hayvanlar ayrılık sırasında yaşadıkları stres nedeniyle çeşitli davranışlar gösterebilir. Bunları bize ceza vermek veya intikam almak amacıyla yaptıklarını düşünmek doğru değil.
Özellikle ayrılık kaygısı yaşayan bir köpeği cezalandırmak, korku ve güvensizliği artırabilir.
Köpeğiniz başını eğiyor veya gözlerini kaçırıyorsa bunu yaptığı şeyden dolayı suçluluk duyduğunun kanıtı olarak görmeyin.
Sizin ses tonunuza, yüz ifadenize ve beden dilinize tepki veriyor olabilir.
Eve geldiğinizde önce ortamın güvenliğini kontrol edin.
Hayvanınızın zarar görmediğinden emin olun.
Ardından olayın nedenini değerlendirmeye çalışın.
Çünkü çözüm davranışın sonucunu cezalandırmakta değil, nedenini anlamakta.
Ne zaman profesyonel destek almalıyız?
Bazen küçük düzenlemeler ve kademeli alıştırmalar yeterli olabilir.
Ama her ayrılık sorunu evde tek başına çözülebilecek kadar basit değil.
Köpeğiniz yalnız kaldığında kendisini yaralıyorsa, kapı ve pencerelerden kaçmaya çalışıyorsa, yoğun biçimde soluyor, sürekli ses çıkarıyor veya hiçbir şekilde sakinleşemiyorsa veteriner hekime başvurun.
Kedinizde ani iştah değişiklikleri, tuvalet sorunları, aşırı yalanma, belirgin saklanma veya yoğun huzursuzluk fark ediyorsanız yine ilk adım veteriner değerlendirmesi olmalı.
Tıbbi nedenler dışlandıktan sonra uygun niteliklere sahip bir davranış uzmanıyla çalışmak gerekebilir.
Bazı şiddetli ayrılık kaygısı vakalarında veteriner hekim, davranış düzenleme çalışmalarına ek olarak ilaç tedavisi değerlendirebilir.
İlaç kullanımı, doz ve tedavi planı mutlaka veteriner hekimin sorumluluğunda olmalıdır.
Amaç hayvanı yalnızca sessizleştirmek değil; yaşadığı yoğun korkuyu azaltarak daha iyi hissetmesini sağlamak.
Kapının diğer tarafında da bir hayat var
Köpeğinizin ya da kedinizin sizi sevdiğini bilmek çok güzel.
Eve geldiğinizde heyecanla karşılanmak, kapıda bekleyen bir dost görmek veya koltuğa oturduğunuz anda yanınıza kıvrılan bir kediyle vakit geçirmek…
Bunlar birlikte yaşamın en keyifli anlarından.
Ama hayvanlarımızın bize bağlı olması, biz olmadan geçirdikleri zamanın mutsuzlukla dolu olması gerektiği anlamına gelmiyor.
Hatta belki de iyi bir ilişkinin önemli göstergelerinden biri bu.
Biz yanlarında değilken de kendilerini güvende hissedebilmeleri.
Bir köpeğin yatağına uzanıp rahatça dinlenebilmesi. Bir kedinin pencere önünde dışarıyı izlemesi. Günlük ihtiyaçlarının karşılanması, korkuya kapılmadan doğal davranışlarını sürdürebilmeleri.
Bunun için biraz hazırlık, dikkatli gözlem ve gerektiğinde profesyonel yardım gerekebilir.
Bir sonraki sabah evden çıkarken yine ayakkabılarınızı giyecek, anahtarlarınızı alacak, kapıya yöneleceksiniz.
Köpeğiniz sizi izleyecek. Kediniz belki başını kaldıracak.
Kapıyı kapattığınızda onların bütün gün ne yaptığını bilmeniz mümkün olmayabilir.
Ama hayatlarını daha iyi tanıdıkça, o kapının arkasında kendilerini nasıl hissettiklerini anlamaya biraz daha yaklaşabilirsiniz.
Çünkü iyi bir hayatı birlikte paylaşmak yalnızca aynı evde olduğumuz zamanlarla ilgili değil.
Biz evde değilken de onların iyi olmasını sağlayabilmekle ilgili.


